A. Navoiy zamonasidagi badiiy adabiyotning turli janrlarida ijod etgan va Shu sohalarda original asarlar yaratgan buyuk so`z san`atkoridir. Navoiy o`z asarlari orqali sermazmun maktab yaratgan buyuk iste`dod eg



Download 9,41 Kb.
Sana16.07.2021
Hajmi9,41 Kb.
#120662
Bog'liq
3-modul 2-amaliy
Fayylar va ulardan foydalanish c2a53362ab481b5bd957c2f7b1048057, Fayylar va ulardan foydalanish c2a53362ab481b5bd957c2f7b1048057, maktabgacha-yoshdagi-bolalarni-manaviy-ahlo-iy-tarbiyalashda-integratsiyalashgan-talimdan-foydalanishning-pedagogik-shart-sharoitlari, maktabgacha-yoshdagi-bolalarni-manaviy-ahlo-iy-tarbiyalashda-integratsiyalashgan-talimdan-foydalanishning-pedagogik-shart-sharoitlari

A.Navoiy zamonasidagi badiiy adabiyotning turli janrlarida ijod etgan va Shu sohalarda original asarlar yaratgan buyuk so`z san`atkoridir. Navoiy o`z asarlari orqali sermazmun maktab yaratgan buyuk iste`dod egasidir. Navoiy Husayn Bayqaro saroyida ish ko`rgan adabiyot jamiyatining tashkilotchisi va ustozi edi. Shu jamiyatdan o`z atrofiga zamondosh Shoir va yozuvchilarni to`plab ular bilan fors-tojik va turk-o`zbek Shoirlarining ijodlari haqida, adabiyotning turli masalalari to`grisida, til va uslub haqida sermazmun va jozibali suhbatlar olib borar edi. Bu suhbatlar Navoiyning aytishicha, jonli munozaralarga aylanib ketar edi. Bundan esa Navoiy har choq xursand va mamnun bo`lgan. Navoiy zamondosh Shoir, yozuvchilarning buyuk homiysi va ustozi edi. Shoir va yozuvchilarning shaxsiy munozaraviy suhbatlarida biror chigil masala tug`ilib qolgudek bo`lsa hamda o`rtada hal qilinmasa, Shu masalani uzil-kesil hal qilish uchun suhbatdoshlar Alisher Navoiyga murojaat kilardilar. Ular Navoiyning tiyran fikridan har doim o`zlariga kerakli fikrlarni topa olar edilar. Deyarli 40 yil davomida olib borilgan shu suhbatlar turk-o`zbek badiiy adabiyotida to`plangan boy tajriba, adabiyotning turli janrlarida to`plangan o`zining shaxsiy tajribalari keyinchalik «Xamsa», «Xazoyinul maoniy», «Mezon-ul avzon», «Majolis-un-nafois», «Muhokamat-ul-lug`atayin», kabi asarlarni yozish uchun Navoiyga asos bo`lgandir. Shu yuqorida ko`rsatilgan asarlarning yozilishi uchun bo`lgan boshqa sabablar Navoiy yashagan va ijod etgan davrdagi tarixiy sharoitlar bilan bog`likdir. Bir vaqtlar shuhrat qozongan va qo`shni davlatlarga ko`rqinch tug`dirib kelgan temuriylar davlati Navoiy ko`z oldida inqirozga yuz tuga boshladi. Temuriylar o`rtasidagi uzluksiz kurashlar davlatning harbiy- iqtisodiy qudratini zaiflashtirib yuborgan edi. Adabiyotda va adabiy tilda etakchilik xamon traditsion forsigo`y shoirlar ko`lida edi. Maktab va madrasalarda arab va fors tili o`rganilib, ular bilan birga fors poeziyasi haqida ma`lumot olinar edi. O`zbeklar orasidan chiqqan shoirlar o`zlarining dastlabki asarlarini ona tilida emas, balki fors tilida yozar edilar. Fors tili esa asrlar mobaynida fors tilida yozgan so`z ustalari tarafidan ishlanib, sayqal berib kelingan til edi. Shuning uchun ham fors poeziyasida tarbiyalangan turk-o`zbek shoirlari uchun o`z ona tilida yozishdan ko`ra badiiy jihatdan ishlangan fors tilida yozish oson edi. Bunga odatlanib qolgan ko`pgina turk-o`zbek shoirlari o`z asarlarini forsiy til bilan yozib kelgan. Alisher Navoiy «Majolis-un-nafois» asarida 459 ta shoir haqida ma`lumot berib, Shundan 2-majlisda 91 shoirdan 16 ta shoirning turk-o`zbek tilida, 3-majlisda 175 ta shoirdan faqat 3 tasigina turkigo`y ekanligini aytadi. Shu keltirilgan ma`lumotdan ham ko`rinib turibdiki, o`zbeklar ichidan etishib chiqqan so`z ustalari o`z ona tilida asar yozishga kam e`tibor berganlar. Bu hol siyosiy jihatdan ham temuriylar davlatiga ma`lum darajada putur egkazar edi. Shunday sharoitda o`zbek tilini mensimas, uning burdini tushirishga, bu til avom tili, dag`al til, ilmiy va badiiy tushunchalarni ifoda qilish kudratiga ega bo`lmagan til, degan fikrlar ilgari surilar edi.
Download 9,41 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2022
ma'muriyatiga murojaat qiling

    Bosh sahifa
davlat universiteti
ta’lim vazirligi
axborot texnologiyalari
maxsus ta’lim
zbekiston respublikasi
guruh talabasi
O’zbekiston respublikasi
nomidagi toshkent
o’rta maxsus
davlat pedagogika
texnologiyalari universiteti
toshkent axborot
xorazmiy nomidagi
rivojlantirish vazirligi
pedagogika instituti
Ўзбекистон республикаси
tashkil etish
haqida tushuncha
таълим вазирлиги
vazirligi muhammad
O'zbekiston respublikasi
toshkent davlat
махсус таълим
respublikasi axborot
kommunikatsiyalarini rivojlantirish
vazirligi toshkent
saqlash vazirligi
fanidan tayyorlagan
bilan ishlash
Toshkent davlat
sog'liqni saqlash
uzbekistan coronavirus
respublikasi sog'liqni
coronavirus covid
koronavirus covid
vazirligi koronavirus
qarshi emlanganlik
covid vaccination
risida sertifikat
sertifikat ministry
vaccination certificate
Ishdan maqsad
fanidan mustaqil
matematika fakulteti
o’rta ta’lim
haqida umumiy
fanlar fakulteti
pedagogika universiteti
ishlab chiqarish
moliya instituti
fanining predmeti