1 Мавзу. Metrologiya fanining vujudga kelishi va rivojlanish tarixi. Metrologiya fanining maqsad va vazifasi Reja



Download 66,51 Kb.
Pdf ko'rish
bet4/6
Sana02.06.2023
Hajmi66,51 Kb.
#948303
1   2   3   4   5   6
Stixiyali rivojlanish davri.
Metrologiya xizmati va metrologik ta‘minot masalalarining 
dastlabki kurtaklari turli davlatlarda turlicha tarzda vujudga kela boshlagan. Masalan, rus knyazi 
Svyatoslav Yaroslavich belidagi oltin kamaridan uzunlikning namunaviy o‗lchash vositasi 
sifatida foydalangan. Tarixiy ma‘lumotlarga ko‗ra, knyaz davriy ravishda bozor rastalarini oralab 
yurib, turli mato sotuvchilarining uzunlik o‗lchovlarini kamari bilan taqqoslab turgan. Agar ular 
orasidagi tafovut belgilanganidan ortib ketsa, sotuvchini shafqatsiz jazolagan. 
Italiyada ham bu borada muayyan tartib belgilangan edi (o‗rta asrlarda). Cherkov va 
butxonalarda aniq sondagi marvarid donalari saqlanib, ulardan sochiluvchan (disiyers) 
moddalarning hajm va massa birliklarini hosil qilishda foydalanganlar
7

Markaziy Osiyoda ham o‗lchovlar va ularning turg‗unligini saqlash, o‗lchash qoidalariga 
qat‘iy rioya etish masalalariga jiddiy e‘tibor berilgan. Aksariyat hollarda buning nazorati eng 
5
Lester A. Ross. Archaeological metrology: English, French, American and Canadian systems of 
weights and measures for North American historical archaeology. 1983. Ottawa. National Historic 
Parks and Sites Branch Parks Canada Environment Canada. 
6
International vocabulary of metrology — basic and general concepts and associated terms
. // Joint Committee 
on Guides for Metrology. 2008.
7
Lester A. Ross. Archaeological metrology: English, French, American and Canadian systems of weights and 
measures for North American historical archaeology. 1983. Ottawa. National Historic Parks and Sites Branch 
Parks Canada Environment Canada. 



yuqori amaldorlar tomonidan olib borilgan. Masalan, islom ta‘limotida to‗gri o‗lchash, ya‘ni 
xaridor haqini urib qolmaslik (bu hozirda ham "tarozidan urib qolish‖ deyiladi) masalalariga juda 
qattiq qaralgan. Bu borada xalqimiz manaviyatiga singdirilgan "Xaridorning haqi yetti 
pushtingga uradi‖, "Tarozidan urib qoluvchining joyi do‗zahning eng to‗rida bo‗ladi‖, "Xaridor 
haqiga xiyonat qiluvchi Ollohning birinchi dushmanlaridandir‖ kabi iboralar bu ta‘limotning 
isbotidir. 
Tarixiy yozishmalarda davlatlar orasida urushlarning kelib chiqishlarida ba‘zan 
o‗lchashlardagi kelishmovchilik ham sabab bo‗lganligi kabi ma‘lumotlar ham keltirilgan. 

Download 66,51 Kb.

Do'stlaringiz bilan baham:
1   2   3   4   5   6




Ma'lumotlar bazasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan ©hozir.org 2024
ma'muriyatiga murojaat qiling

kiriting | ro'yxatdan o'tish
    Bosh sahifa
юртда тантана
Боғда битган
Бугун юртда
Эшитганлар жилманглар
Эшитмадим деманглар
битган бодомлар
Yangiariq tumani
qitish marakazi
Raqamli texnologiyalar
ilishida muhokamadan
tasdiqqa tavsiya
tavsiya etilgan
iqtisodiyot kafedrasi
steiermarkischen landesregierung
asarlaringizni yuboring
o'zingizning asarlaringizni
Iltimos faqat
faqat o'zingizning
steierm rkischen
landesregierung fachabteilung
rkischen landesregierung
hamshira loyihasi
loyihasi mavsum
faolyatining oqibatlari
asosiy adabiyotlar
fakulteti ahborot
ahborot havfsizligi
havfsizligi kafedrasi
fanidan bo’yicha
fakulteti iqtisodiyot
boshqaruv fakulteti
chiqarishda boshqaruv
ishlab chiqarishda
iqtisodiyot fakultet
multiservis tarmoqlari
fanidan asosiy
Uzbek fanidan
mavzulari potok
asosidagi multiservis
'aliyyil a'ziym
billahil 'aliyyil
illaa billahil
quvvata illaa
falah' deganida
Kompyuter savodxonligi
bo’yicha mustaqil
'alal falah'
Hayya 'alal
'alas soloh
Hayya 'alas
mavsum boyicha


yuklab olish